Hoe blij word je eigenlijk van contact met

andere mensen?

Door Wendy

 

Via EdX volg ik een Massive Open Online Course (MOOC) van de universiteit van California, Berkeley: “The Science of Happiness”. De cursus bestaat uit 8 hoofdstukken of thema’s en op basis van ieder thema deel ik graag wat ik heb geleerd. Ik hoop van harte dat die kennis jullie ook VOORUIT helpt op weg naar meer inzicht en, natuurlijk, meer geluk. Dit is het tweede deel: Geluk en ons sociaal leven.

 

 Eigenlijk weten we allemaal wel dat we anderen nodig hebben. Ieder heeft dat op z’n eigen manier; de één kan nooit alleen zijn, terwijl de ander graag soms echt de diepte in gaat met een ander. Wel is duidelijk dat we niet gedijen bij isolatie en eenzaamheid. In deze blog beschrijf ik wat de wetenschap tot nu toe over zegt over sociale connecties en geluk.

 Lijf en leden

Om bij de basis te beginnen: we zijn biologisch gezien heel duidelijk ingesteld op contact met anderen. Verschillende systemen in ons lichaam zijn gerelateerd aan verbinding met anderen én aan onze gezondheid. We worden dus letterlijk gezonder van contact met anderen. Zo hebben we allemaal graag een gezonde dosis van het “knuffelhormoon” oxytocine in ons lijf. Een hoger niveau van oxytocine zorgt voor minder stress, een minder hoge bloeddruk, meer extrovert gedrag en een meer coöperatieve houding. Oxytocine komt o.a. vrij bij het geven van borstvoeding en – jawel – bij knuffelen.

Aanraking zorgt daarnaast ook voor een actievere Vagus zenuw (onze “love-nerve”) en ook die verlaagt weer het stressniveau. Bij baby’s is vastgesteld dat hun kans op overleven drastisch vermindert, als zij niet worden aangeraakt of opgepakt. Bij hen is contact dus letterlijk een kwestie van leven of dood.

Ook is ontdekt dat isolatie en eenzaamheid zorgen voor hogere stressniveaus in ons lichaam en blijkt dat er letterlijk een pijngebied in ons brein geactiveerd wordt bij afwijzing. Een goede gezondheid en lage stressniveaus dragen bij aan ons gevoel van welzijn, of geluk. Uiteindelijk worden we dus gelukkiger van (fysiek) contact met anderen.

Hoe gehecht ben jij?

Niet alleen of je voldoende aangeraakt werd als baby is van belang, ook de situatie waarin je opgroeit heeft grote gevolgen voor jouw verdere leven. Of je op bent gegroeid in een warme, (mentaal) veilige omgeving of niet, bepaalt jouw gehechtheidstijl, volgens de gehechtheid-theorie van Bowlby. Een veilige gehechtheid zorgt voor een positiever zelfbeeld en sterkere, stabielere relaties en daarmee voor een groter geluksgevoel. Met andere woorden: opgroeien in een situatie met gezonde sociale connecties geeft een goede basis voor een gelukkiger leven.

Een onveilige gehechtheid maakt de kans op depressie en verslavingen groter en zorgt voor grotere onzekerheid, zeker ook in relaties. Een vermijdende gehechtheid maakt koel en afstandelijk.

Om nog weer even terug te komen op het fysieke aspect: je gehechtheid beïnvloedt zelfs je neurologisch circuit. Een veilige gehechtheid zorgt ervoor dat je beter oxytocine kunt aanmaken en benutten en is dus ook weer gerelateerd aan je gezondheid.

Denk jij nu dat je een onveilige gehechtheid hebt, voel je dan vooral niet moedeloos. Je kan er namelijk mee aan de slag!

  • Leer jouw gehechtheidstijl kennen, bijvoorbeeld door er over te lezen;
  • Een therapeut met expertise in gehechtheidstheorie zou je goed op weg kunnen helpen;
  • Omring je met mensen met een veilige gehechtheid;
  • Geef niet op. Corrigeer negatieve, saboterende gedachten telkens weer: oefen!

Relaties en geluk

Romantische relaties

Laten we beginnen bij de relatie die voor veel mensen het meest tot de verbeelding spreekt: de romantische. Uit allerlei onderzoeken is gebleken dat een langdurige relatie geen garantie is voor geluk. Het is wel zo dat de gebruikelijke afname van geluk bij mensen die ouder worden, minder sterk is bij mensen die al lang een relatie hebben. Verder is het erg afhankelijk van allerlei omstandigheden en vooral ook van de kwaliteit van de relatie. Anders gezegd: het hebben van een relatie geeft geen garantie op geluk, maar een gezonde, veilige, gelijkwaardige relatie maakt mensen over het algemeen wel gelukkiger. Zoals daarnet al naar voren kwam; jouw gehechtheidstijl kan hierbij een rol spelen.

Communicatie is het sleutelwoord voor een gezonde relatie. Er zijn 4 vormen van communicatie die er voor kunnen zorgen dat je relatie waarschijnlijk niet heel duurzaam (of gelukkig) zal zijn:

  • Verachting of minachting
  • Bekritiseren
  • Stonewalling (verhinderen, afbreken)
  • Defensief gedrag

(deze vier worden “de vier rijders van de Apocalyps” genoemd)

Gelukkig zijn er ook middelen waarmee je jouw relatie juist kunt verbeteren: humor en speelsheid, dankbaarheid en waardering,  vergeving (wrok loslaten) en open en kwetsbaar zijn.

Ouderschap

Ook de relatie tussen geluk en kinderen krijgen hangt volgens onderzoek van meerdere factoren af. Ons geluk als ouder gaat sowieso wat op en neer; er is eerst vreugde, maar vervolgens vaak ook vermoeidheid en tijdgebrek. Verder hangt het geluk dat we ervaren als ouder af van mogelijke problemen die het kind heeft. Ook de leeftijd waarop we vader of moeder worden en onze verdere levensomstandigheden zijn van belang. In het algemeen kan gezegd worden dat naarmate de keuze om ouder te worden bewuster is, het geluk groter is. In een latere fase geldt dat ouders met zelfstandige, volwassen kinderen vaak gelukkiger zijn, dan mensen van dezelfde leeftijd zonder kinderen. Kort samengevat is de kans dus reëel dat je gelukkiger wordt van het ouderschap als je er bewust voor kiest en de omstandigheden een beetje mee werken, maar er zullen waarschijnlijk wel wat hobbeltjes op je pad komen.

 

Vriendschap en geluk

Vriendschap is ook een erg belangrijke relatie. We delen graag zowel de positieve als minder positieve dingen in ons leven. We ontvangen en geven graag emotionele steun. Soms is ook praktische hulp een onderdeel van vriendschap. Een stevig sociaal netwerk is sterk gerelateerd aan lagere stress niveaus en daarmee ook aan grotere fysieke gezondheid.

Van vrij veel online contact met vrienden, via je werk gerelateerde contacten tot aan intensieve langdurige vriendschap; alle vormen hebben hun eigen waarde en hun eigen voor- en nadelen en dragen allemaal op hun eigen wijze bij aan ons geluk.

Empathie en geluk

Empathie is, in de basis, het aanvoelen wat je kwetsbare nakomeling nodig heeft en het aanvoelen van diegenen met wie je moet samenwerken. Daarmee is het iets van alle zoogdieren. Om te kunnen overleven als soort, is empathie noodzakelijk. Empathie is dus aangeboren. Toch is het ook aangeleerd; we kunnen onze empathie verder ontwikkelen en verfijnen. Het is een tool, een gereedschap, dat er voor kan zorgen dat je gemakkelijker contact maakt, samenwerkt en relaties onderhoudt.

Het delen van vreugde, meer betekenisvolle relaties en meer steun als je verdriet hebt; dit zijn positieve kanten van empathie in de praktijk. Naast dat empathie noodzakelijk is, draagt het dus ook bij aan ons geluksgevoel. Maar een te veel aan empathie kan er voor zorgen dat je je leeg laat trekken door de emoties van anderen.

We hebben de neiging om meer empathie te voelen voor onze eigen groepsgenoten. Soms vinden we andere groepen wat spannend. Het zou zinvol kunnen zijn om alle mensen allereerst als mens te zien en ons te richten op de overeenkomsten. Daarmee zouden we een grotere empathie voelen jegens mensen die anders zijn en minder in verschillen denken. Dit vermindert stress bij onszelf en zou wel eens een bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van een aantal grote problemen in onze wereld. Ook dat zou weer een bijdrage kunnen leveren aan ons geluksgevoel.

Conclusie

Al met al is wel duidelijk dat we contact met andere nodig hebben, zowel fysiek als psychisch. De volgende blog zou ons zo maar wat hulpmiddelen kunnen geven bij het leggen van dat contact. We gaan het dan hebben over compassie en vriendelijkheid.

 Oefeningetje:

  • Bedenk iemand van wie je het idee hebt dat hij of zij vooral heel anders is dan jij;
  • Maak een lijstje met overeenkomsten (werk, school, wel/geen kinderen, etc.);
  • Sta hier eens goed bij stil. Maakt dit verschil, de volgende keer dat je elkaar treft?

Benieuwd naar deel 3? Kijk dan snel hier.

Pin It on Pinterest