Waarom dankbaar zijn jouw leven kan verbeteren én hoe je leert het meer te zijn.

 Door Wendy

Via EdX volg ik een Massive Open Online Course (MOOC) van de universiteit van California, Berkeley: “The Science of Happiness”. De cursus bestaat uit 8 hoofdstukken of thema’s en op basis van ieder thema deel ik graag wat ik heb geleerd. Ik hoop van harte dat die kennis jullie ook VOORUIT helpt op weg naar meer inzicht en, natuurlijk, meer geluk. Dit is het zevende deel: Wat dankbaarheid voor jouw welzijn kan betekenen. 

 

Dankjewel

Er is een verschil tussen regelmatig beleefd “dankjewel” zeggen en een dankbaar mens zijn. Een dankbaar mens voelt grote waardering, misschien zelfs verering, voor alles wat hem of haar gegeven is. Het is dus niet eenvoudig en het is zeker niet oppervlakkig of alleen een vorm van beleefdheid. Volgens Robert Emmons, één van de belangrijkste onderzoekers van dankbaarheid, heeft dankbaarheid het vermogen te genezen, te inspireren en animeren en zelfs het vermogen levens te veranderen.

Onderzoek heeft uitgewezen dat dankbare mensen meer tevreden zijn over hun leven en dat ze gezonder zijn en minder pijntjes en kwaaltjes ervaren Verder blijkt dat zij vrijgeviger zijn, meer vergevingsgezind, meer pro-sociaal en behulpzamer. Dat betekent dus dat dankbaar zijn niet alleen fijn is voor de ander en voor jou zelf, maar dat het invloed heeft op jouw gemeenschap.

Ik heb er recht op

Als dankbaarheid zo gezond en positief is, waarom is dan niet iedereen actief dankbaar aan het zijn?

In onze huidige maatschappij neigen mensen er naar te denken dat ze volledig zelf verantwoordelijk zijn voor al het goede in hun leven. “Ik heb er hard voor gewerkt, dus ik heb er recht op”. Hierbij zien ze al die andere mensen die een (kleine of grote) bijdrage geleverd hebben aan hun leven compleet over het hoofd. Een meer bescheiden houding, waarin je jouw eigen verdiensten én de bijdragen van anderen opmerkt is eigenlijk veel gezonder en realistischer.

Ook zien we in onze maatschappij steeds meer narcistische trekjes bij mensen. Egocentrisme, arrogantie, ijdelheid en een eindeloze behoefte aan bewondering en goedkeuring zijn hier voorbeelden van. Gedachten als “het leven/ de ander is me dit schuldig” of “ik verdien dit” zijn er uitingen van. Iemand met wat narcistische eigenschappen zal zich niet snel dankbaar voelen of zijn zegeningen tellen.

Verder is de combinatie van materialisme en vervolgens het snel wennen aan nieuwe spullen (“hedonistische adaptatie”) niet bevorderlijk voor gevoelens van dankbaarheid. We vinden alles al snel normaal. Dat is jammer, want als we dankbaarheid zouden voelen, waarderen we alles meer en genieten we er dus ook meer van.

Ondankbare mensen leggen meer in meer algemene zin de nadruk op wat ze niet hebben, in plaats van op wat ze wel hebben. Zij hebben een meer negatieve kijk op alles en zien het leven vaak als een last. Ik denk dat wel duidelijk is dat je daar niet direct gelukkiger van wordt.

 

Waarom dankbaar zijn voor dankbaarheid, of: wat brengt het je?

Door bewust dankbaar te zijn vergroot je het goede in je leven:

  • je geniet meer van positieve ervaringen;
  • je merkt positieve dingen gemakkelijker op;
  • je gaat aanpassing en gewenning tegen;
  • je haalt gemakkelijker prettige herinneringen op;
  • het versterkte je sociale banden (dankbaarheid bevordert wederkerigheid en verbinding);
  • het verbetert je zelfbeeld (“hé, iemand merkt mij op en vindt mij de moeite waard om me iets te geven”);
  • je denkt meer in termen van leermomenten en groei, waardoor je veerkrachtiger bent bij tegenslag.

 

Een bijkomend voordeel is dat bewust genieten, meer positieve gevoelens, een beter zelfbeeld, meer verbinding met anderen en grotere veerkracht ook weer leiden tot minder stress. Zoals bekend is stress erg slecht voor je gezondheid. Uiteindelijk leidt dankbaarheid dus ook tot een sterker immuunsysteem, lagere bloeddruk, minder kwaaltjes en pijntjes en een betere nachtrust. Sterker nog, volgens onderzoek gaat de kwaliteit van onze slaap duidelijk omhoog, als we ons regelmatig oefenen in dankbaarheid. Tel dus je zegeningen in plaats van schapen, om lekker te slapen.

Training

Leuk, dat dankbaarheid zoveel positieve gevolgen heeft, maar hoe oefen je dat?

Een oefening die al veel toegepast wordt en zijn effectiviteit keer op keer bewijst is het “dankbaarheid dagboek”. Schrijf bijvoorbeeld eens per week vijf dingen op waar je dankbaar voor bent, liefst langere tijd, maar op z’n allerminst gedurende 2 weken. Ook zou je dit kunnen doen met behulp van de website www.thnx4.org , die hier speciaal voor ontwikkeld is. Denk hierbij ook aan zaken die je normaal vaak als vanzelfsprekend ziet. Of aan iets wat je lastig vond, maar waardoor je een nieuw inzicht opgedaan hebt.

Ook kun je je dagelijkse gewoonten ietsje verschuiven, waardoor je alerter wordt en die schoonmaakster of kassamedewerker nu wél opmerkt. Een gemeend dankjewel, maakt niet alleen die ander, maar ook jou zelf blijer. Sowieso je focus meer leggen op aardige, inspirerende, mooie dingen, bevordert je gevoelens van dankbaarheid.

Nog een mogelijke oefening is het schrijven van een “dankbaarheid brief”. Die oefening leg ik verder uit onder “oefeningetje”.

Bij het dankbaarheid dagboek noem ik al dat je soms ook dankbaar kunt zijn voor lastige dingen. Denk “outside the box”, als het gaat om dankbaarheid. Die moeilijke schoonmoeder zorgt er misschien voor dat je je eigen moeder des te meer waardeert (of andersom). Je ontslag kan jou misschien iets leren over in welk soort omgeving je graag wilt werken. Zo kun je zelf misschien nog wel veel meer voorbeelden verzinnen.

Wanneer je iets krijgt van een ander, zowel bij iets tastbaars, als bij een gebaar of aandacht, kun je stilstaan bij wat de intenties van de ander zijn, wat het die ander kost (al is het maar tijd of inspanning) en op die manier de waarde van de gift herkennen.

Verder zou je af en toe nog eens terug kunnen denken aan heel moeilijke tijden. Of stel je eens iets heel gruwelijks voor: dat je een naaste kwijt raakt, of dat je zelf ziek wordt, of zelfs overlijdt. Vaak realiseer je je vervolgens beter waar je allemaal dankbaar voor kunt zijn.

 

In de praktijk

(Romantische) relaties

Ook in relaties treedt gewenning op. Wat we eerst nog geweldig vonden in de ander, vinden we naar verloop van tijd vanzelfsprekend. Daarnaast hebben we vaak meer oog voor wat we zelf bijdragen aan de relatie, dan voor wat de ander bij draagt. Dankbaarheid is een heel effectief tegengif tegen deze bedreigingen van de relatie. Dankbaarheid zorgt ervoor dat je je herinnert hoe geweldig je partner (of vriend/vriendin) eigenlijk is. Het zorgt ervoor dat je iets terug wilt doen, wat voor meer verbinding zorgt. En als je je dankbaarheid uit, voelt de ander zich bewust gewaardeerd, wat de relatie versterkt. De volgende praktische tips helpen zorgen voor meer duurzame relaties:

  • Merk de activiteiten van de ander op, juist ook de alledaagse!
  • Vergeet niet jouw dankbaarheid te uiten.
  • Wees oprecht en eerlijk. Misschien word je niet gelukkig van de maaltijd die de ander gekookt heeft, maar wel van de intentie. Des te specifieker je bent in het uiten van je dankbaarheid, des te oprechter.

Werk

Op de werkvloer is dankbaarheid vaak schaars. Je wordt al betaald voor je inspanning, dus hoef je er niet ook nog voor bedankt te worden, lijkt het heersende idee. Ook tussen collega’s is er meestal weinig sprake van dankbaarheid. Toch leidt een werkomgeving waarin dankbaarheid geuit wordt tot meer zelfvertrouwen, meer effectiviteit en meer onderling vertrouwen en behulpzaamheid. Gevolgen daarvan zijn dat werknemers veerkrachtiger zijn in stressvolle situaties, minder pijntjes en kwaaltjes ervaren en in het algemeen tevredener zijn.

 

Voor het kweken van meer dankbaarheid binnen een organisatie is het van belang dat de leidinggevende er mee begint. Verder moeten ook die mensen die niet in de schijnwerpers staan (administratie, onderhoud etc.) bedankt worden. Ook hier draait het om de kwaliteit, de oprechtheid van de dankbaarheid, niet om de kwantiteit. Als laatste is het van belang om als organisatie voldoende ruimte en gelegenheid te creëren, bijvoorbeeld door een dankbaarheid-bord bij het koffiezetapparaat of door team-building-activiteiten.

 

Leermoment

Misschien dat jou iets heel anders is opgevallen wat betreft dankbaarheid, maar wat mij vooral inspireert is het feit dat dankbaarheid je veerkracht vergroot. Voor mij is alleen dát al voldoende aanleiding om er mee aan de slag te gaan. Het volgende en laatste deel gaat onder andere over hoe jij nu jouw persoonlijke “fit” (pasvorm) kan vinden voor al deze kennis over geluk. Lees het hier!

 

Oefeningetje

Dankbaarheid brief

  • Denk aan iemand die je dankbaar bent, liefst iemand die nog leeft en die je zou kunnen spreken (eventueel telefonisch).
  • Schrijf een brief aan deze persoon:
  • Wat heeft hij/zij voor jou gedaan?
  • Waarom ben je daar dankbaar voor?
  • Wat voor impact heeft dat op jouw leven gehad?
  • Bezorg de brief en lees ‘m voor.
  • Blijf je tijdens het voorlezen bewust van jouw eigen emoties en die van de ander.
  • Geef de brief cadeau, als dit mogelijk is.

Pin It on Pinterest