Onderhandelen in je werk en over je arbeidsvoorwaarden, plus (meer dan) 3 tips

Onderhandelen, de een vind dit juist leuk en kan met volle overtuiging zijn of haar wensen duidelijk maken, de ander krijgt al klotsoksels en rode wangen bij de gedachte aan een onderhandeling over het salaris. 

Of je er nu liever voor wegloopt of er juist energie van krijgt, onderhandelen is een veelvoorkomend en belangrijk aandachtspunt in je werk (en daarbuiten). Denk alleen al aan een arbeidsvoorwaardengesprek waarbij je wilt onderhandelen over een beter salaris, of tijdens een functionerings- of beoordelingsgesprek waar je wilt aangeven dat je graag meer wilt verdienen. Onderhandelen gaat óók over die leuke taak die jij graag op je wilt nemen. Over wie een rol krijgt in dat nieuwe leuke project, Dat jij wekelijks een extra dag thuis wilt werken waarbij je weet dat dit niet de voorkeur heeft van je werkgever. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden te bedenken.  
Of je er nu liever voor wegloopt of er juist energie van krijgt, onderhandelen is een veelvoorkomend en belangrijk aandachtspunt in je werk (en daarbuiten). Denk alleen al aan een arbeidsvoorwaardengesprek waarbij je wilt onderhandelen over een beter salaris, of tijdens een functionerings- of beoordelingsgesprek waar je wilt aangeven dat je graag meer wilt verdienen. Onderhandelen gaat óók over die leuke taak die jij graag op je wilt nemen. Over wie een rol krijgt in dat nieuwe leuke project, Dat jij wekelijks een extra dag thuis wilt werken waarbij je weet dat dit niet de voorkeur heeft van je werkgever. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden te bedenken.  

In dit artikel ga ik nader in op onderhandelen. Doe er je voordeel mee!  

Onderhandelen: Proberen het met elkaar eens te worden.

Aldus onze Dikke van Dalen

Je onderhandelt vaker dan je denkt: wat kun je daarvan leren?

Het is zinvol om stil te staan bij jouw eigen gedrag in het onderhandelen bij alledagelijkse zaken. Wat kun je hieruit leren?

Wat zijn voorbeelden van alledaagse onderhandelingen bij jou? Hoe ga je met deze situaties om? Lukt het je vast te houden aan het doel wat je voor ogen hebt? Of ga je achteraf vaak (te) snel mee in het aanbod van de ander? Of belang je ergens in het midden met een oplossing? 

Kun jij je valkuil herkennen in deze situaties? En je kracht? Bespreek dit eens met iemand in je nabije omgeving waarmee jij weleens hebt onderhandelt. Vraag eens hoe je op de ander overkomt. Hoe zou de ander dit aanpakken? Past dit ook bij jou, waarbij je nog steeds jezelf kunt zijn? 

Met meer inzicht in je eigen ervaringen en wijze van onderhandelen ben je beter voorbereid op een komend gesprek waarin je wilt onderhandelen. 

Een grappig, maar zeer treffend filmpje onder deze link van Linda.tv is een heel mooi voorbeeld met daarin wel een (behoorlijk stereotype) voorbeeld van wat de verschillende aanpakken in onderhandelen kunnen zijn tussen mannen en vrouwen. 😉 “ het is geen kopje thee drinken, het is psychologische oorlogsvoering”. 

Onderhandelen: welk doel heb je voor ogen?

Houd vooral voor ogen met welk doel jij het gesprek in gaat. Het gaat er namelijk om hoe je het gesprek aan gaat, het is vooral wijsheid om het gesprek te laten gaan over waar je naartoe wilt.  Een voorbeeld: wanneer je net komt kijken op de arbeidsmarkt, of je bent nog niet zo ervaren waardoor het vragen om meer geld je geen goed gevoel geeft, is onderhandelen al helemaal lastig. Door wel een inkomen voor ogen te zien die je wel graag wilt ontvangen, dit op tafel te leggen tijdens een gesprek en vervolgens je niet te focussen op het bedrag maar wat je daarvoor moet realiseren in doelen, groei, etc. heb je dus een heel ander gesprek. 

Dit kan ook wanneer je graag een rol wilt in een bepaald project, waar je nog niet veel ervaring in hebt. Wees open over het feit dat ook jij van mening bent dat je nog veel kunt leren, maar dat dit project daar juist de perfecte kans voor is. Vertel daarbij wat je wilt leren, hoe jij denkt deze kennis en/of vaardigheden daarbij op te doen en welke toegevoegde waarde je kunt bieden. Een tip van onderneemster en inspirator Judith Vlaanderen van (School of Inspiration) sluit hier feitelijk precies op aan. “Stel jij wilt een bepaald salaris maar jouw (toekomstige) werkgever zit lager en wil niet bewegen. Stel dan de vraag wat je moet doen en laten zien om wel voor jou gevraagde salaris in aanmerking te komen. En spreek een datum af voor evaluatie op deze punten (bijvoorbeeld een half jaar of een jaar) en bij goed resultaat dat je dan per die datum alsnog jouw gewenste salaris te kunnen verdienen.

Verlies jezelf niet uit het oog

Uiteindelijk is altijd het beste advies in gesprekken die spannend voor je zijn om vooral dichtbij jezelf te blijven. 

Toon altijd je enthousiasme en maak vooral duidelijk dat jij diegene bent voor deze vacature, voor dit project of dat jij meer salaris verdient door de waarde die je hebt toegevoegd de afgelopen periode. Bedenk dus vooral goed waarom jij vindt dat je hier recht op hebt, of op zijn minst een goede kans. 

Maak voorafgaand aan het gesprek een lijstje met redenen om je gewenste doel te onderbouwen. Een aantal voorbeelden rondom situaties in werk:

  • Welke opleidingen, trainingen en cursussen heb je gevolgd om vakbekwaam te zijn en blijven en waarom je toe bent gegroeid naar je doel?
  • Wat heb je bereikt? Wat zijn je resultaten in je werk?
  • Vergeet tenslotte ook niet (bij een nieuwe baan) dat je zelf ook een netwerk meeneemt. Welke voordelen heeft jouw nieuwe werkgever hierbij?
  • Wat zijn je capaciteiten en vaardigheden? Waar ben je goed in en waar kan je je in onderscheiden?

Onderhandelen over je salaris en secundaire arbeidsvoorwaarden

Een veelvoorkomend onderhandelingsgesprek: het arbeidsvoorwaardengesprek: Allereerst over geld. Probeer het gesprek te laten gaan over wat je zou willen verdienen. Jouw huidige salaris is dan minder van belang.

Ontkom je toch niet aan het benoemen van je huidige salaris? (dat wordt namelijk nog vaak gevraagd). Vergeet dan zelf ook niet om alle extra’s, de secundaire arbeidsvoorwaarden, te benoemen. Dus ook je eventuele bonus, eindejaarsuitkering, extra onkostenvergoedingen, etc. Je doet jezelf anders echt te kort. 

Let daarnaast ook op of je in de hoogte van je salaris praat over een bedrag gebaseerd op bijvoorbeeld een 36,38 of 40-urige werkweek. Dit maakt ook al een groot verschil! Zorg dus vooraf voor een goede voorbereiding zodat je weet wat je minimaal had en dus minimaal weer wilt. Laat je niet verrassen.

Valt de organisatie waar je wilt werken onder een cao? Zoek deze dan eens op en bekijk alvast welke arbeidsvoorwaarden van toepassing zijn. Steeds vaker is er ook ruimte voor vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. Wil jij je blijven ontwikkelen en heb je daar al ideeën bij? Vaak komen budgetten voor een training of studie weer uit een ander ‘potje’ binnen de organisatie. Dit biedt mogelijk ook jouw leidinggevende ruimte om hierin mee te gaan in wensen die je mogelijk al concreet hebt. 

Tot slot nog enkele tips voor jouw onderhandelingsgesprek

Tip 1

Vraag bij een onderhandeling over het salaris een bruto-netto berekening aan (ook wel een pro-forma berekening genoemd) van het bedrag wat je krijgt aangeboden. Er zijn namelijk een aantal factoren die een aanzienlijk verschil kunnen maken tussen het brutobedrag en het nettobedrag. Stel je bent een bepaald nettosalaris gewend o.b.v. een brutobedrag, dan kan datzelfde brutosalaris binnen een andere branche of organisatie heel anders uitpakken. Een factor die daarin een verschil kan maken is de pensioenpremie. Met name het bedrag wat de werkgever eventueel zelf bijdraagt aan je pensioenpremie heeft hiermee te maken.

Met een bruto-netto berekening weet jij of je goed bezig bent in je onderhandeling.

Tip 2

In veel functies en bij werkgevers zit je vast aan een cao. Vaak is de ervaring dat niet van de cao wordt afgeweken. (Dit om precedentwerking te voorkomen.)

Zie jij in een vacature een salaris wat veel lager uitpakt maar vind jij de functie wel reuze interessant? Informeer dan eerst naar de mogelijkheden wat betreft een hoger salaris of andere voor jou aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden (die een lager salaris kunnen compenseren). Als het gat dan echt te groot blijkt heeft het ook niet veel zin om nog meer energie in deze sollicitatie te steken. Zonde van je eigen tijd en die van de werkgever. 

Tip 3

Ken jij de website:  berekenhet.nl. ? Als eerste oriëntatie is dit ook een goede site. Je kunt hier terecht voor veel verschillende berekeningen en kunt op deze manier al een best reeel beeld krijgen van een bruto-netto salaris in een bepaalde branche. (Let hierbij wel op de beschrijvingen bij deze berekeningen en of je alle factoren die van invloed kunnen zijn op dit bedrag hebt meegenomen in de berekening)

Tot slot

Meer weten? Psychologie Magazine heeft een interessant item wat gaat over onderhandelen. Een aanrader!

Vergeet niet: Uiteindelijk is onderhandelen vaak ook gewoon een kwestie van ervaring opdoen. Het zal niet altijd perfect gaan of uitpakken zoals je had gehoopt. Probeer hiervan te leren en pak het de volgende keer anders aan.

Marijke de Vries - Eigenhandig Vooruit
Een leven waar je blij van wordt begint bij jezelf. De beweging daar naartoe? Daar help ik je graag bij middels inspiratie en informatie op Eigenhandigvooruit.nl

Marijke